ویترای هنری پرطرفدار از گذشته تا به حال

ویترای هنری پرطرفدار از گذشته تا به حال 

ویترای و تاریخچه آن:

ویترای به هنر نقاشی روی شیشه گفته می شود.
این هنر مربوط به کوبایی ها بوده و آنها نیز آنرا از اسپانیایی ها به ارث برده بودند.
آنها ویترای را در ساخت پنجره های رنگی استفاده می کردند. این پنجره ها در کلیساها به کار گرفته می شد و نماد نیاز به شفافیت و تعدد عقاید بوده است. بسیاری از اطلاعاتی که ما از ساخت شیشه های رنگی از قرون وسطی داریم از یک راهب آلمانی قرن دوازدهم که خود را تئوفیلوس می نامید، بدست آمده است. امروزه این هنر زیبا جنبه های دکوراتیو فراتر از پنجره داشته و در همه جای دنیا گسترده شده است.تزئین ظروف شیشه‌ای با رنگ و نقاشی  قرن‌ها در میان ملل مختلف محبوبیت داشته است و آثار متعدد و متنوعی از این هنر را می‌توان در موزه‌های نقاط مختلف جهان یافت.

گذشته از ظروف شیشه‌ای شکیل با نقاشی‌های حرفه‌ای و یا کنده کاری‌های پیچیده و ظریف که از گذشته‌های دور تا حال توسط هنرمندان چیره دست در این رشته آفریده شده گاه ایجاد طرح‌ها و حتی خطوط ساده رنگی نیز می‌توانند ظروف شیشه‌ای بسیار ساده را به ظروفی زیبا و چشمگیر تبدیل کنند.آراستن بطری‌ها، لیوان‌ها و ظروف شیشه‌ای و همچنین آینه‌های کوچک و بزرگ با نقاشی‌های ساده کاری بسیار ساده است که با یادگیری چند تکنیک ساده می‌توانید ظرف چند ساعت در منزل انجام دهید.برای نقاشی روی شیشه یا همان ویترای، نیاز به وسایل متعدد و خاص نیست بلکه با مقداری رنگ مخصوص ویترای یا کار بر روی شیشه و وسایل متداولی مانند قلم مو و اسفنج می‌توانید ظروف شیشه‌ای بسیار معمولی و حتی کم ارزش مثل بطری‌ها و شیشه‌های محتوی سس، مربا و آبلیمو را به ظروف زینتی و منحصر به فردی تبدیل کنید.

هنر ویترای را می توان به دو بخش کلی تقسیم بندی کرد:

دورگیری

رنگ آمیزی

هر یک از این دو بخش نکات اجرایی خاص خودشان را دارند. شما با تکرار و تمرین میتوانید آنها را در خود تقویت کنید. به این صورت شما با دانستن اصول اولیه می توانید میلیون ها طرح سنتی، فانتزی، کلاسیک، انتزاعی و کارتونی و … را با کاربردهای بسیار گسترده از جمله قاب عکس، تابلو، آینه، جاشمعی، ماگ و لیوان، زیرلیوانی و بی نهایت ایده دیگر بسازید.

ویترای

ابزار و وسایل لازم برای ویترای:

۱) دورگیر:

 حالت خمیری داشته و به شکل تیوبی در بازار عرضه می شوند.
کار خمیر دورگیر محاط کردن قسمت هایی از طرح است که می خواهیم با رنگ ویترای رنگ بزنیم.
دورگیر ها به صورت ساده و متالیک در رنگ بندی های مختلف ارائه می شوند که متداولترین آنها مشکی، سفید، نقره ای، طلایی و مسی است.
حساس ترین بخش ویترای کار با دورگیر است، قرار دادن دورگیر روی شیشه به تمرکز، قدرت دست و آرامش نیاز دارد.

۲) رنگ ویترای:

رنگ های ویترای به دو دسته پایه آب و پایه تینر تقسیم بندی می شوند.رنگ ویترای پایه آب بعد از قرار گرفتن روی سطح کار می بایست در کوره یا فر تحت حرارت قرار بگیرد. رنگ های پایه تینتر بعد از ۲۴ ساعت در هوا کاملا خشک و تثبیت می شود.رنگ هایی که در فروشگاه ها در دسترس هستند پایه تینر بوده و نیاز به پخت ندارند.معروف ترین برند تولید کننده رنگ ویترای Pebeo می باشد.برندهای دیگر نیز در بازار ایران ارائه می شوند که متداولترین آنها عبارتند از؛ LB، ورسای، ورساچ و … .

رنگ های ویترای هم به صورت ترنسپرنت یا شفاف وجود دارند که نور را از خود عبور می دهند و برای نقاشی پنجره ها در دکوراسیون داخلی کاربرد دارند. نوع دیگر را رنگ های اوپال می نامند که حالت کدر دارد و قبل از مصرف حتما باید به خوبی هم زده شود. رنگ ویترای بسیار رقیق و روان است، در صورت غلیظ شدن می توانید از مدیوم های مخصوص استفاده کنید.

۳) پالت

   پالت برای این است که رنگ ها را داخل آن بریزید.

۴) شیشه و پلکسی:

هنر ویترای را می توان روی تمام سطوح شیشه ای و شیشه پلاستیک (پلکسی) اجرا کرد.
پلکسی یا شیشه پلاستیک از شیشه سبکتر است و در اثر ضربه نمی شکند.
از این جهت برای زیورآلات بهتر است از پلکسی استفاده شود.
پلکسی در ضخامت های متنوع توسط دفاتر برش لیزری در اشکال مورد نظر شما بریده می شود.
غیر از شیشه و پلکسی، ویترای روی کاشی، سرامیک و فلزات نیز قابل اجرا است.

۵) قلموی نقاشی:

قلموی مناسب برای نقوش ویترای قلموهای سرگرد هستند که بسته به کوچک یا بزرگ بودن طرح سایز قلمو تغییر می کند.
در انتخاب قلمو بهتر است از قلموهای سافت (نرم) و ترجیحا با موی طبیعی استفاده کنید.
قلموهای نرم سطحی هموار و یکدست را در سطح نقاشی ایجاد می کند.

 نکته:

هنگامی که قلموها را با آب تمیز می کنید، حتما با حوله کاغذی آب اضافی را بگیرید، تا مطمئن شوید آب وارد رنگ نمی شود.

نکته:

برای اعمال رنگ روی شیشه، به غیر از قلمو، از اپلایر های سر سوزنی و سرنگی نیز استفاده می کنند.

۶) چسب نواری:

برای تثبیت کاغذ طرح پشت شیشه به کار میرود.

۷) الگو:

همان طرح نقاشی یا چاپ شده روی کاغذ است.

۸) مدیوم:

مدیوم های ویترای در انواع مختلف برای کاربردهای مختلف وجود دارند و قبل از رنگ آمیزی می بایست با رنگ ترکیب شوند.

به عنوان مثال مدیوم هایی که شرکت Pebeo ارائه کرده است به قرار زیر می باشند:

  • مدیوم Matt:
  • این مدیوم به رنگ اضافه شده و سطوح رنگی بعد از خشک شدن مات می شوند.
  • مدیوم No-drip:
  • این مدیوم به نسبت ۳۰% الی ۵۰% با رنگ مخلوط می شود و زمان خشک شدن رنگ را طولانی تر می کند.
  • کاربرد این مدیوم زمانی است که قصد رنگ آمیزی سطوح بزرگی مانند پنجره را دارید.
  • مدیوم Glitter:
  •  به رنگ حالت اکلیلی و درخشان می دهد.
  • مدیوم lightening:
  •  برای رقیق کردن رنگ ویترای به کار می رود.
  • اگر رنگ ها طی زمان غلیظ شوند می توانید با استفاده از این مدیوم رنگ را رقیق کنید.

۹) کاتر:

اگر هنگام دورگیری، خط خوردگی یا اشتباهی رخ دهد می توانید با تیغ کاتر آن قسمت از دورگیر را بردارید.

۱۰) یک شی نوک تیز:

 یک شی نوک تیز برای ترکاندن حباب های روی رنگ وگرنه بعد از خشک شدن کار دیده میشوند.

۱۱) تینر

ویترای

روش کار :

 

مرحله اول (آماده سازی)

ابتدا سطح مورد نظر را از هر گونه چربی و گردو خاک با کمی آب و صابون پاک کنید.با استفاده از یک مداد نوک پهن مثل ماژیک طرحتان را روی کاغذ پیاده کنید، دقت کنید که طرحتان جهت تنوع و زیبایی بیشتر، حداقل از ۶ قسمت تشکیل شده باشد.این طرح را داخل ظرف بچسبانید به گونه ای که از بیرون ظرف قابل دیدن باشد.
یا اگر شیشه مسطح است به زیر شیشه بچسبانید و با چسب نواری آن را ثابت کنید.با استفاده از خمیرهای دورگیری(Cerne Relief) طرح را روی شیشه پیاده کنید .مطمئن شوید که خط دور هر قسمت به طور کامل بسته شود تا از خروج رنگ ها از سطوح وترکیب آن ها با یکدیگر خودداری شود.میزان فشاری که روی تیوپ دورگیر وارد میکنید باید یکنواخت باشد تا طرح یکسان دربیاد.
بعد از اینکه دورگیری کردید بذارید یه چند ساعت بماند تا خشک شود و بعد شروع کنید به رنگ کردن. بگذارید کاملاً دورگیر خشک شود.به یاد داشته باشید که هرگز بطری را تکان ندهید زیرا باعث تشکیل حباب در رنگ می شود.بعد از اینکه دورگیرها خشک شد. شروع کنید به رنگ کردن. یه مقدار از رنگ رو بریزید تو پالت.جهت رقیق کردن رنگ می توانید از مدیوم مخصوص آن(Thinner) در گروه محصولات جانبی ، استفاده کنید.پس از انتخاب قلم مویی پهن ، آن را داخل بطری رنگ فرو ببرید به گونه ای که کاملا آغشته به رنگ شود.توجه کنید که میزان رنگ برداشته شده در حد متوسط باشد، زیرا در صورت زیاد بودن، رنگ جاری و در صورت کم بودن راه قلم مو روی آن باقی خواهد ماند.
سپس با حرکت دستتان سطح را به طور پیوسته و منظم رنگ کنید.می توانید رنگ ها رو با هم مخلوط کنید تا رنگ موردنظرتان را دربیاورید.

نکات :

پس از هر مرحله استفاده از رنگ در بطری را محکم ببندید تا از خشک شدن رنگ جلوگیری کنید.
اگر ظرف خود را از ماشین ظرفشویی بیرون آورده اید جهت نقاشی روی آن باز هم لازم است که سطح آن را تمییز کنید.

مرحله دوم (رنگ آمیزی)

جهت رنگ کردن سطح از چه نوع قلم مویی باید استفاده کرد؟
قلم موهایی با موی مصنوعی و یا ترکیبی از طبیعی و مصنوعی و کاملا انعطاف پذیر برای این کار مناسب می باشد.
البته نوع قلم مو بستگی مستقیم با سطح مورد نظر شما دارد، جهت رنگ کردن سطوح بزرگ تر می توانید از قلم موهای ابری در سایز های متفاوت و برای سطوح کوچک تر از قلم موهایی با اشکال متفاوت (متناسب با اندازه و طرح مورد نظر )استفاده کنید.بعد از گذشتن ۳۰دقیقه که خمیرهای برجسته دورگیری خشک شد می توانید رنگ آمیزی با رنگ های ویترای را آغاز کنید. با استفاده از قلم موی سرگرد رنگ مورد نظر را به صورت قطره ای داخل سطح بگذارید و رنگ را به صورت یکنواخت پخش کنید (قلم مو را به صورت عمودی در دستتان نگه دارید). در نقاشی روی آیینه یا شیشه نباید قلم را روی شیشه بکشید. باید باهاش رنگ را روی شیشه بذارید و آروم هدایت کنید تا اون بخش با رنگ پر شود و مواظب باشید حباب نزنه.

نکته:

برای اینکه رنگ اکرلیک روی شیشه ثابت و قابل شستشو باشد. بهتراست رنگ را با چسب شیشه glass medium مخلوط کنید و با ابر به شکل ضربه ای به روی شیشه بزنید. یا (رنگ اکرلیک را با ژل مات کن به نام frosting jeel فروستینگ ژل) مخلوط کنید و استفاده کنید.برای ثابت شدن ویترای روی کارتان میتوانید ازاسپری فیکساتور استفاده کنید.

مرحله سوم (پختن)

بعد از اینکه مرحله رنگ آمیزی تمام شد، ۸ ساعت به جسم مورد نظر دست نزنید تا رنگ رنگ ها کاملاً خشک شود، در این مرحله بهتر است جسم را در اتاقی که هوای آن خشک و دور از گرد و غبار است قرار دهید. جسم خود را در فر سرد قرار دهید و دمای فر را روی ۱۶۰ درجه سانتیگراد(۳۲۵ درجه فارنهایت) تنظیم کنید ،از زمانی که دمای فر به درجه مورد نظر رسید اجازه دهید که جسم به مدت ۴۰ دقیقه در فر بماند،سپس در فر را باز کنید و اجازه دهید تا جسم سرد شود به یاد داشته باشیدکه هیچیک از فر های آشپزخانه دمای دقیقی را نشان نمی دهند ، پس جهت دست یافتن به نتیجه دلخواه و برای تنظیم دمای فر حتما از گرماسنج داخل فر (در گروه محصولات جانبی این رنگها ) استفاده کنید.

نکته :

برای پختن رنگها نمی توانید از مایکروفر استفاده کنید.
شیشه تا دمای ۸۰۰ درجه سانتیگراد در گرما مقاوم می باشد، بنابر این دمای ۱۶۰ درجه سانتیگراد آن را خراب نخواهد کرد.

نکات مهم و کاربردی ویترای

۱) پاکسازی

قبل از شروع کار باید از تمیز بودن سطح کار اطمینان حاصل کنید.بسیار مهم است که سطح کار از هر گونه آلودگی و چربی پاک شود.برای این کار می توانید ظروف را ابتدا با مایع ظرفشویی به خوبی شسته و خشک کنید، اما بهترین و آسانترین راه الکل است.با یک پنبه الکلی کل سطوح را پاک کنید. الکل هم به خوبی چربی ها و آلودگی ها را از بین می برد و هم به سرعت تبخیر شده و نیاز به خشک کردن دقیق ظرف نیست.

۲) تعیین محدوده کار (برای ظروف سرو غذا)

برای ظروف غیر دکوراتیو که میخواهید داخل آنها مواد خوراکی سرو کنید، سطوح رنگ شده به هیچ وجه نباید با دهان یا مواد خوراکی در تماس باشد.
به عنوان مثال اگر روی ماگ، لیوان یا جام نقاشی ویترای می کشید، نقاشی باید بیرون جام و با فاصله از لبه ها (که دهان و لب با آن قسمت در تماس است) کار شود.
همچنین برای بشقاب و دیس های سرو شیرینی یا میوه، طرح باید از قسمت زیرین ظرف کار شود.

۳) تسریع زمان خشک شدن

رنگ های ویترای معمولا بعد از گذشت ۱ ساعت به صورت سطحی خشک شده و بعد از ۸ ساعت کاملا خشک می شوند.هنگام خشک شدن ظروف را حتما در محیط خشک و بدون گرد و غبار قرار دهید.برای سرعت بخشیدن به پروسه خشک شدن، می توانید از سشوار استفاده کنید.

ویترای

مطالب مرتبط:

میناکاری چیست و چگونه انجام میشود
۱۰ مهارت هنری ایرانی که آنها را از یاد برده ایم
هنر کلاژ چیست و تاریخچه آن به چه زمانی برمی‌گردد؟
هنر سکه دوزی را بیشتر بشناسیم
هنر سکمه دوزی چیست و چه کاربردهایی دارد
صنایع دستی چوبی ،هنرهایی که می شود باچوب آفرید
پیله دوزی چیست و چه کاربردهایی دارد
ورشو سازی هنری که به فراموشی سپرده شد
کوک خیاطی چند نوع دارد و هر کدام چگونه انجام میشود؟
ترکه بافی صنایع دستی مردمان خراسان جنوبی
صنایع دستی لرستان
کاربردهای مکرمه بافی در دکوراسیون داخلی و تزئین وسایل خانه
حصیربافی چیست و چه کاربرهایی دارد؟
عروسک روسی از تاریخچه تا مراحل ساخت
ساخت زیورآلات رزینی را از صفر تا صد بیاموزید
رزین چیست و به چند دسته تقسیم میشود؟
از تندیس گری یا پیکر تراشی چه میدانید ؟
تریکو بافی چیست و چه کاربردهایی دارد

از سایر آثار هنری در چکه ها دیدن نمایید.