اخبار تازهصنایع دستی

قزاق دوزی ، رو دوزی سنتی مهاجران استان گلستان

قزاق دوزی ، رو دوزی سنتی مهاجران استان گلستان

تعریف قزاق دوزی

قزاق دوزی یا بیلیش دوزی یکی از رو دوزی‌های سنتی ایران و سوزن دوزی مخصوص قوم قزاق است.
قزاق ها۵۰ سال پیش، از قزاقستان به ایران آمدند و در حوالی شهر گرگان ساکن شدند.

مواد اولیه قزاق دوزی

پارچه کتان سفید رنگ،مخمل و جیر سیاه و نخهای ابریشمی از جمله مواد اولیه این هنر دستی است

قزاق دوزی چگونه انجام میشود

این سوزن دوزی زیبا معمولا با یک رنگ نخ ابریشم تابیده به رنگ قرمز شرابی ، سبز ،آبی یا زرد، بر روی پارچه ای سفید و ضخیم دوخته می شود. امروزه این نقوش با ماشین گلدوزی دوخته می شوند. اکثر طرح‌ها به صورت چهارضلعی و اشکال به صورت گل و برگ در میان کار دیده می‌شود. 

پیله دوزی چیست و چه کاربردهایی دارد

 

قزاق دوزی

 

انواع دوخت هایی که در قزاق دوزی به کار میرود

انواع دوختهایی که درقزاق دوزی بکار می رود عبارتند از سانتی دوزی (ساتن دوزی) ، ساتن دوزی کوتاه و بلند و « اِلْمِه » است. اکثر طرحهای المه بصورت چهارضلعی بوده و برای دوخت آن از رنگهای قرمز ، جگری ، سبز و زرد استفاده می شود.

کاربرد

بانوان از این سوزن دوزی برای تزئین لباس در قسمت سر آستین ، مچ شلوار ، دور یقه و جلوی سینه استفاده می کنند. برای روسری های بزرگ این رودوزی در قسمت گوشه و مرکز انجام می شود.همچنین قزاق دوزی به عنوان زینت بخش کلاه  « ژاولق » ، « بوراما » نیز به کار میرود.ژاولق و بوراما نوعی کلاه است که دختران به هنگام ازدواج بر سر می گذارند و در جلوی سر ( پیشانی ) قرار می گیرد. « بشود » نیز لباس بلندیست که تا زانو آمده و همچون جلیقه بدون آستین و از جنس مخمل سیاه رنگ است.

دوخت این هنر در چه شهرهایی رواج دارد

بنا به سکونت این اقوام در چند شهر استان مناطق تولید آن نیز بر همان اساس تعیین گشته که از جمله این شهر ها گنبد ، بندرترکمن ، گرگان ، آق قلا است.

هنرمندانی که به این دوخت سنتی شهره هستند

قزاق دوزی بر اساس کاربردی که در بین زنان آن دارد همچنان بر روی لباس بومی دوخته می شود
و در این بین می توان از هنرمندانی چون اقدس آدای ، سارقان شادکام ، نادیا آدای و … نام برد

هنر سکه دوزی را بیشتر بشناسیم

 

قزاق دوزی

 

تعریف واژه قزاق

این واژه از اواخر قرن ۱۵ باب شد. عده ای بر این عقیده اند که ریشه این کلمه از واژه ترکی «گز» به معنای سرگردان و همیشه در گردش بودن گرفته شده ؛ چرا که این قوم همواره سرگردان بوده و در جایی مستقر نمی شدند. عده دیگر بر این گمانند که واژه قزاق از ترکیب نام دو قبیله مهم این قوم به نام های « کاسپی » و « ساکی » است که به مرور به نام های کاساکی ، کازاکی ، کازاخی خوانده شده و در نهایت به واژه قزاق تبدیل شده است.

برخی دیگر معتقدند که ریشه آن ، از کلمه مغولی « خازاک » که وسیله حمل و نقل آن قوم بوده ، می باشد. بعضی دیگر بر این باورند که قزاق از ترکیب دو کلمه « قاز» به معنای غاز و « آق » به معنای سفید تشکیل شده  اما در فرهنگ دهخدا به معنای بی خانمان ، حادثه جو و یاغی تعریف شده است.

قزاق ها قومی هستند که تا سال ها بعد از انقلاب ۱۹۱۷ روسیه به زندگی کوچ نشینی خود ادامه دادند. اما با گذشت زمان و تغییر شرایط بعد از انقلاب در روسیه تعدادی از آن ها به کشور های همسایه از جمله ایران مهاجرت کردند. اکثر قزاقان ایران در گنبد کاووس ، گرگان و بندر ترکمن زندگی می کنند. قزاق های بندر ترکمن در سال های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ وارد ایران شدند. آن ها ابتدا در روستای سلاخ ( بصیر آباد ) و سپس در روستای قره سو ساکن شدند و با گذشت زمان کم کم به شهر بندر ترکمن راه پیدا کردند و در دو محله « قزاق محله شمالی » و « قزاق محله جنوبی » سکونت پیدا کردند.

هنر سکمه دوزی چیست و چه کاربردهایی دارد

قزاق دوزی

مطالب مرتبط

میناکاری چیست و چگونه انجام میشود
۱۰ مهارت هنری ایرانی که آنها را از یاد برده ایم
هنر کلاژ چیست و تاریخچه آن به چه زمانی برمی‌گردد؟
صنایع دستی چوبی ،هنرهایی که می شود باچوب آفرید
ورشو سازی هنری که به فراموشی سپرده شد

از سایر آثار هنری در چکه ها دیدن نمایید.

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
×

سلام !

برای گفتگو در WhatsApp روی یکی از پشتیبان های ما در زیر کلیک کنید یا برای ما ایمیل بفرستید : info.chekkeha@gmail.com

× چگونه می‌توانیم به شما کمک کنیم ؟