رزین چیست و به چند دسته تقسیم میشود؟

رزین چیست و به چند دسته تقسیم میشود؟

رزین ترکیبی است طبیعی یا مصنوعی که در صنعت، معماری داخلی و هنرهای تجمسی کاربرد فراوان دارد. معنی لغوی آن همان صمغ است

 انواع رزین ها:

رزین‌های طبیعی

رزین های طبیعی در طبیعت یافت می‌شوند. این نوع از رزین صمغ غلیظ و مایع است که اغلب از تنه درختان به دست می‌آید. به طوری که با ایجاد کردن خراش بر روی تنه  از آن خارج شده و پس از گذشت زمان سخت می‌شود. این مایع در درختان مختلف رنگ‌های متفاوتی از شفاف تا زرد روشن و قهوه‌ای تیره دارد. بوی صمغ درختان بسیار تند است و از جمله مزایای آن برای درختان دور کردن حشرات مزاحم است. اما بشر از دیرباز از رزین طبیعی یا همان صمغ درختان جهت کاربردهای گوناگون مانند کاربردهای تزئینی و یا جهت آب بندی کردن قایق‌ها استفاده می‌کرده است.

رزین

رزین‌های مصنوعی

دلیل نامگذاری برخی پلیمرها یا رزین های مصنوعی تحت عنوان رزین، این است که این پلیمرها مایعات غلیظ و ویسکوزی مانند صمغ درختان هستند. بشر با الهام گرفتن از طبیعت، رزین‌های مصنوعی را ساخته است. این رزین‌ها معمولاً از ترکیب کردن مواد شیمیایی مختلف حاصل می‌شوند. از جمله موادی که در فرمول شیمیایی رزین‌های مصنوعی استفاده می‌شود، می‌توان از انواع روغن‌ها و اسیدهای چرب طبیعی مانند:

  • اسید استئاریک
  • اسید فوماریک
  • گلیسیرین
  • اسیدهای تک عاملی
  • دوعاملی و چند عاملی مصنوعی مانند: اسید ترفتالیک، اسید فتالیک، اسید اکریلیک، اسید مالئیک
  • الکل های یک یا چند عاملی مانند: مونواتیلن گلایکول، دی اتیلن گلایکول و بسیاری از مواد شیمیایی چند عاملی با قابلیت واکنش شیمیایی مانند وینیل استات و … نام برد.

از آنجا که رزین‌های مصنوعی در حجم انبوه تولید می‌شوند و ترکیب شیمیایی و خواص نهایی کنترل شده‌ای دارند و دارای تنوع بسیار زیادی می‌باشند، بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرند. این نوع از رزین به واسطه ماده هاردنر (سفت کننده) خودش را گرفته و سخت می شود. از آنجا که رزین در آب حل نمی شود به عنوان یک ماده ضد آب کننده در زمینه های مختلف کاربرد دارد. حلال رزین الکل و استون است.

از کاربردهای اصلی رزین‌های مصنوعی می‌توان به انواع پوشش‌ها، انواع چسب‌ها، انواع لاک ها، انواع فوم ها و همچنین تولید برخی قطعات مانند قطعات کامپوزیتی، لمینیت ها، سنگ مصنوعی و … اشاره کرد.

رزین‌های ترموست

 اکثر این رزین‌های مصنوعی، پلیمرهای ترموست هستند که به صورت مایع عرضه می‌شوند ولی در نهایت به روش‌های گوناگون مانند اضافه کردن عامل سخت کننده (هاردنر) به شکل سخت نهایی خود در‌می‌آیند. در ترکیب این نوع رزین‌ها حداقل یک ماده شیمیایی با بیش از دو عامل فعال وجود دارد که باعث ایجاد ساختار شبکه‌ای سه بعدی می‌شود.

به عنوان نمونه‌هایی از این دست رزین‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

رزین‌های پلی‌استر 

رزین‌های اپوکسی

رزین‌های وینیل استر 

رزین‌های فنولیک

رزین‌های آلکیدی 

رزین‌های فنل فرمالدئید

رزین‌های اوره فرمالدئید

رزین‌های اکریلیک

سایر رزین‌ها

در میان این تنوع، رزین پلی استر و آپوکسی مواردی هستند که در کارهای هنری استفاده می شوند. رزینی که ما به دنبالش هستیم و برای ساخت زیورآلات رزینی استفاده می شود، رزین اپوکسی است. در این مطلب به معرفی اجمالی رزین پلی استر و اپوکسی، خواهیم پرداخت.

رزین پلی استر:

رزین پلی استر مایعی است  که با درصد مشخصی هاردنر ترکیب شده و پس از گذشت زمان معین خشک می شود. البته با اضافه کردن  چند قطره کاتالیزور می توان زمان خشک شدن را کاهش داد. رزین پلی استر برای سفت شدن باید در کوره پخته شود. میزان هاردنر و کاتالیزور در کیفیت، دوام و رنگ آن تاثیر دارد 

 

رزین پلی استر بادوام بوده و در مجسمه سازی، کارهای صنعتی و تولید سنگ مصنوعی کاربرد دارد. بخارات آن بسیار سمی است و باید در محیطی با تهویه کامل و البته همراه با ماسک و دستکش استفاده شود. پلی استر بعد از خشک شدن غیر سمی است و قابلیت سمباده زدن و سوراخ کردن با مته را نیز دارد. رزین‌های پلی استری بسیار ارزان تر از رزین‌های آپوکسی هستند که علت آن فروش به صورت عمده و در حجم های بالا است. برای رنگ آمیزی مجسمه های پلی استری از جوهر رنگ استفاده می شود. جوهر رنگ را  با تینر فوری یا استون مخلوط کرده و با قلمو، رنگ آمیزی انجام می شود. همچنین از رنگ های فوری مخصوص رنگ آمیزی ماشین نیز میتوان بهره برد.

رزین

رزین آپوکسی:

رزین اپوکسی ماده ای شیمیایی و از فراورده های نفتی است که در جهان به عنوان رزین‌های مناسب برای کارهای هنری و دستساز دسته بندی شده اند، چرا که عوارض سمی بسیار کمتری داشته و در اتاق کارهایی با تهویه مناسب به راحتی می توان از آنها استفاده کرد. به علاوه از آنها برای ساخت زیورآلات مصنوعی نیز استفاده می شود.رزین‌های اپوکسی برای سفت شدن به کوره (پخته شدن) نیاز ندارند، بلکه در مجاورت هوا به تدریج سفت می شود.رزین آپوکسی از دو ماده تشکیل شده است؛ رزین و  هاردنر (سخت کننده). این دو بخش باید با نسبت دقیقی، که توسط تولید کننده مشخص می شود، مخلوط شوند. یکی از دغدغه های اصلی هنرمندان سفت شدن رزین است که با دقت در نسبت مخلوط کردن هاردنر و رزین آپوکسی برطرف می شود.

۱ .  رزین اپوکسی غلیظ

این نوع غلظت بالایی دارد و به خاطر شفافیت و غلظت بالا علاوه بر مصارف صنعتی ، برای ساخت زیور آلات بسیار مناسب است.

به علت بالا بودن غلظت این نوع رزین بهتر است  قبل از استفاده ، گرم و در انتها، کار حباب گیری شود.

این نوع بیشتر در طرح هایی که در آن از قاب های چوبی و فلزی  استفاده می شود کاربرد دارد.

۲.  رزین اپوکسی رقیق

به دلیل رقیق بودنش نیاز به گرم کردن و حباب گیری زیادی ندارد.

به همین علت این نوع رزین بسیار مناسب و مورد مصرف در طرح هایی است که از قالب سیلیکونی برای خلق اثر استفاده می شود.

همچنین در خلق آثار سه بعدی ، مصرف بیشتری دارد.

رزین

مطالب مرتبط:

میناکاری چیست و چگونه انجام میشود
۱۰ مهارت هنری ایرانی که آنها را از یاد برده ایم
هنر کلاژ چیست و تاریخچه آن به چه زمانی برمی‌گردد؟
هنر چیست؟ و آیا می‌توان خطی از هنر سنتی تا هنر مدرن رسم کرد؟
چگونگی پیدایش صنایع دستی در ایران و ویژگی آن
هنر سکه دوزی را بیشتر بشناسیم
هنر سکمه دوزی چیست و چه کاربردهایی دارد
صنایع دستی چوبی ،هنرهایی که می شود باچوب آفرید
پیله دوزی چیست و چه کاربردهایی دارد
ورشو سازی هنری که به فراموشی سپرده شد
کوک خیاطی چند نوع دارد و هر کدام چگونه انجام میشود؟
ترکه بافی صنایع دستی مردمان خراسان جنوبی
کاربردهای مکرمه بافی در دکوراسیون داخلی و تزئین وسایل خانه
حصیربافی چیست و چه کاربرهایی دارد؟
قلم زنی ، تاریخچه و معرفی آن
شیشه گری سنتی و انواع آن

از سایر آثار هنری در چکه ها دیدن نمایید.