اخبار تازهصنایع دستی

خامه دوزی یا خام دوزی، هنر سنتی با ارزش ایرانی

خامه دوزی یا خام دوزی، هنر سنتی با ارزش ایرانی

آشنایی با هنر خامه دوزی

خامه، در برهان قاطع و فرهنگ جهانگیری به معنای قلم و کلک و معنی دیگر آن ابریشم یا نخ کم تاب است. خامه دوزی نیز در لغت نامۀ دهخدا گلدوزی کردن روی پارچه با خامه،(ابریشم نتابیده) توصیف شده است که نوعی از هنر سنتی با ارزش ایرانی است.

خامه دوزی، خمک دوزی یا خام دوزی، که سفید دوزی نیز خوانده می‌شود هنری است که در سیستان برای تزیین لباس، جانماز و رومیزی استفاده می‌شود. دلیل خواندن آن به این نام استفاده از خامه، (ابریشم نتابیده) به صورت خام و بدون پرداخت و رنگرزی یا پخت است. صرف نظر از شیوۀ تولید، بی شباهت به سوزن دوزی بلوچ نیست. با این تفاوت که در آن فقط از نخ ابریشم یک رنگ که معمولاً سفید است استفاده میشود.

تاریخچه 

قدمت این هنر، همزمان با قدمت ابریشم دوزی می باشد و در طول گذشت زمان تحولات شگرفی را پشت سر گذاشته است. در حال حاضر فقط در روستا های زابل به حد کامل رواج دارد و نقوش آن بیشتر متشکل از خطوط منحنی گردان است.

خامه دوزی

کاربرد

این هنر به منظور تزئین جانماز،سجاده ، پیش سینه لباس ، سمبوسه ، عرقچین ، جلیقه ، رومیزی ، روتختی ، سفره، روکوسنی و غیره از آن استفاده می شود.

 نقوش رایج در این هنر 

حصیر دوزی، توردوزی ،خامه کشی ، بته جقه ای ، نرگسی ، گلی ، نقوش ستاره ای ،نقوش هندسی، انواع گره ها ،خطوط منحنی،الگوهای مختلف تخم خربزه و یا دم ماهی و غیره که حصیر دوزی و بته جقه ای معمولاً در وسط و بقیه نقوش در اطراف دوخته می شوند.

مناطق رایج خامه دوزی

این دوخت علاوه بر روستاهای زابل در یزد نیز به صورت خانگی رواج دارد
و برای تزئین بقچه،جانماز،روطاقچه ای و غیره استفاده می شود.
همچنین در شهرستان تفت نیز رواج کامل دارد.

نقش زدن در خامه دوزی چگونه انجام میشود

نقش به صورت حاشیه در دور کار،گل به صورت بوته با برگهای فراوان و تک گل در قسمت مرکز کار بر پارچه می نشینند
و نقش زدن اکثراً با قالب های چوبی که به جوهر آغشته می شود بر روی پارچه انجام می گردد.
گاه نقش به وسیله مداد و یا کاغذ کپی کشیده می شود

خامه دوزی

مطالب مرتبط

میناکاری چیست و چگونه انجام میشود
۱۰ مهارت هنری ایرانی که آنها را از یاد برده ایم
هنر کلاژ چیست و تاریخچه آن به چه زمانی برمی‌گردد؟
صنایع دستی چوبی ،هنرهایی که می شود باچوب آفرید
ورشو سازی هنری که به فراموشی سپرده شد

از سایر آثار هنری در چکه ها دیدن نمایید.

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
×

سلام !

برای گفتگو در WhatsApp روی یکی از پشتیبان های ما در زیر کلیک کنید یا برای ما ایمیل بفرستید : info.chekkeha@gmail.com

× چگونه می‌توانیم به شما کمک کنیم ؟