اخبار تازهصنایع دستی

حصیربافی چیست و چه کاربرهایی دارد؟

حصیربافی چیست و چه کاربرهایی دارد؟

 

حصیربافی یا بافت بوریا بی گمان یکی از قدیمی‌ترین صنایع دستی است.
نمونه‌های بدست آمده در بین النهرین و آفریقا گواه آن است که حصیربافی و سبدبافی، منشاء نه فقط نساجی بلکه سفالگری یا کوزه گری نیز بوده است. پروفسور آرثر آپهام پوپ معتقد است که نخستین زیراندازهای بشری از نی و گیاهانی که در باتلاق‌های سفلای بین النهرین روئیده، تهیه شده و بهم انداختن ساق گیاهان و در آوردن بافته ای «حصیر» مانند اولین قدم در دستیابی انسان به شیوه‌های تولید قالی بوده است از این رو با قاطعیت می‌توان اظهار کرد که نخستین زیراندازهای تهیه شده توسط انسان بافته‌های حصیری بوده و اولین سرپناه‌ها پس از رسیدگی در غارها و غارنشینی به کمک حصیر و نی پدید آمده است.

حصیر در چه مناطقی از ایران تولید میشود؟

امروزه در مناطق مختلف کشورمان بویژه مناطق شمال و جنوب آن هر کجا که دسترسی به برگ درخت خرما، ساقه گندم، نی و ترکه امکان پذیر باشد می‌توان نشانه‌هایی از حصیربافی و سبدبافی را یافت با این حال این صنعت در استان‌های سیستان و بلوچستان، خوزستان، کردستان، هرمزگان، بوشهر، خراسان، کرمان، یزد، فارس، مازندران، گیلان، آذربایجان شرقی و تهران از رونق بیشتری برخوردار است.

 

حصیربافی

 

مواد اولیه حصیربافی:

مواد اولیه حصیربافان نقاط مختلف ایران به نسبت تنوع محیط جغرافیایی کشور متنوع است و بیشتر عبارت است از برگ درخت خرما، ساقه‌های نی باتلاقی مناطق گرمسیری و سردسیری، ساقه گندم، ترکه بید و … مواد پرداخت کننده عبارتنداز انواع روغن‌ها از جمله روغن جلاء.

مواد اولیه حصیر بافی چگونه تهیه میشوند؟

پس از رسیدن نی به قطر و طول مطلوب بوسیله داس از نزدیک‌ترین محل به ریشه قطع و پس از جدا کردن برگ‌هایش در قسمت بالای آن در جهت طولی شکافی با چاقو ایجاد می‌شود سپس به صورت انبوه روی هم قرار گرفته و کوبیده می‌شود تا به صورت نوارهایی با عرض‌های متفاوت در آید در مرحله بافت نوارهای حاصله در کنار یکدیگر قرار گرفته و بصورت سه تا زیر، سه تا رو بافته می‌شود و همانگونه که گفته شد حاصل کار بیشتر به مصرف حصیر زیرانداز، حصیر سقف و بدنه کپر می‌رسد.

 

حصیربافی

وسایل مورد نیاز:

ابزار و وسایل مورد استفاده در حصیر بافی بسیار ساده و محدود است.
از جمله این وسایل میتوان به داس، انواع کارد، اره، رنده، انبر دست، قیچی، سوزن، درفش، دفتین و سنگ نفت اشاره کرد .این ابزار عمدتاً برای قطع گیاهان و پیراستن آنها به منظور آماده سازی مواد اولیه مورد استفاده قرار می‌گیرد و گاهی نیز حین تولید به عنوان وسیله کمکی امر ساخت را تسهیل می‌بخشد.

طریقه بافت انواع مختلف حصیر:

شیوه کار چم بافی، مرواربافی و ترکه بافی به طور تقریبی مشابه یکدیگر و شبیه بافت شعاعی بامبو است به این طریق که بافندگان ابتدا ترکه‌های درخت را که ماده اولیه مورد مصرفشان است انتخاب و آن تعداد از ترکه‌هایی را که قابلیت تقسیم شدن به دو ، سه یا چهار قسمت را دارند ابتدا برش طولی داده و سپس از نظر اندازه به طول‌های مورد نیاز در آورده و در آب می‌خیسانند تا انعطاف پذیر شود.

درمرحله بافت تعداد چهار عدد از ترکه‌ها در کنار یکدیگر قرار گرفته و تعداد چهار یا پنج ترکه دیگر بصورت متقاطع روی آنها قرار می‌گیرد تا تشکیل یک ستاره هشت پر را بدهد آنگاه به وسیله ترکه‌های باریک‌تری مهار شده و بافنده با ترکه‌های نازک عمل بافت را به شیوه یکی از زیر، یکی از رو آغاز کرده و ترکه‌ها را بطور یک در میان از لابلای ترکه‌هایی که قبلاً بطور متقاطع روی یکدیگر قرار گرفته عبور می‌دهد و این کار را تا تکمیل قسمت کف شی که تولید آن مورد نظر است انجام میدهد .

بعد از پایان کار بافت قسمت کف، در محلی که قرار است از آن جا به بعد لبه کار بافته شود عموماً صنعتگران به بافت حالت مارپیچی داده و کار را به شیوه قبلی ادامه می‌دهند و انتهای کار را نیز بصورت مارپیچ در آورده و سر ترکه‌هایی را که در واقع حالت تار کار را دارند به داخل قسمت مارپیچ خم می‌کنند.

کاربرد:

حصیر از گذشته تا به حال مصارف گوناگونی چون کیف، سبد نان، زنبیل ، سبد میوه، زیرانداز، پاراوان و کلاهک آباژور داشته است.

روش نگهداری و شست و شوی حصیر:

وسایل حصیری باید از حرارت و آتش، فشار، ضربه و اشیای نوک تیز و برنده دور نگه داشته شوند.
همچنین این محصولات با آب ولرم و شوینده‌های معمولی قابل شست و شو است.

 

حصیربافی

مطالب مرتبط:

میناکاری چیست و چگونه انجام میشود
۱۰ مهارت هنری ایرانی که آنها را از یاد برده ایم
هنر کلاژ چیست و تاریخچه آن به چه زمانی برمی‌گردد؟
هنر چیست؟ و آیا می‌توان خطی از هنر سنتی تا هنر مدرن رسم کرد؟
چگونگی پیدایش صنایع دستی در ایران و ویژگی آن
هنر سکه دوزی را بیشتر بشناسیم
هنر سکمه دوزی چیست و چه کاربردهایی دارد
صنایع دستی چوبی ،هنرهایی که می شود باچوب آفرید
پیله دوزی چیست و چه کاربردهایی دارد
پته دوزی چیست و چه کاربردهایی دارد
فرت بافی چیست و چگونه انجام می‌شود
گلیم بافی و تاریخچه گلیم و ابزار مورد نیاز برای گلیم بافی
زندگی نامه هنرمندان: پابلو پیکاسو نقاش و هنرمند خلاق
هنر ایرانی : ۱۰ هنرمند معاصر ایرانی مشهور جهان
قلم زنی ، تاریخچه و معرفی آن
شیشه گری سنتی و انواع آن

از سایر آثار هنری در چکه ها دیدن نمایید.

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
×

سلام !

برای گفتگو در WhatsApp روی یکی از پشتیبان های ما در زیر کلیک کنید یا برای ما ایمیل بفرستید : info.chekkeha@gmail.com

× چگونه می‌توانیم به شما کمک کنیم ؟